Skip to content

Tìm hiểu các triệu chứng và nguyên nhân gây bệnh tiểu đường để phòng tránh sớm bệnh tiểu đường hoặc quản lý bệnh tốt hơn.

Các triệu chứng của bệnh tiểu đường là gì?

Các triệu chứng của bệnh tiểu đường bao gồm:

  • Khát nước và đi tiểu nhiều hơn
  • Tăng đói – cảm giác đói mặc dù vừa mới ăn xong
  • Mệt mỏi
  • Mờ mắt
  • Tê hoặc ngứa ran ở bàn chân hoặc bàn tay
  • Vết loét không lành
  • Giảm cân không rõ nguyên nhân

Các triệu chứng của bệnh tiểu đường loại 1 có thể bắt đầu nhanh chóng, chỉ trong vài tuần. Các triệu chứng của bệnh tiểu đường loại 2 thường phát triển chậm - trong một vài năm - và có thể nhẹ đến mức bạn thậm chí còn không cảm nhận thấy chúng. Nhiều người mắc bệnh tiểu đường loại 2 còn không có các triệu chứng. Một số người không phát hiện ra họ có bệnh tiểu đường cho đến khi họ gặp các vấn đề sức khỏe liên quan đến bệnh tiểu đường, chẳng hạn như thị lực mờ hoặc đau tim.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường loại 1?

Tiểu đường loại 1 xảy ra khi hệ thống miễn dịch của bạn (hệ thống của cơ thể chống lại nhiễm trùng) tấn công và phá hủy các tế bào beta sản xuất insulin của tuyến tụy. Các nhà khoa học cho rằng bệnh tiểu đường loại 1 là do các gen và các yếu tố môi trường gây ra, chẳng hạn như virus, có thể gây bệnh. Các nhà nghiên cứu vẫn đang làm việc để xác định nguyên nhân của bệnh tiểu đường loại 1 và những cách có thể để ngăn ngừa hoặc làm chậm bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường loại 2?

Bệnh tiểu đường loại 2 - dạng bệnh tiểu đường phổ biến nhất - được gây ra bởi nhiều yếu tố, bao gồm các yếu tố lối sống và các gen.

Thừa cân, béo phì và không hoạt động thể chất

Bạn có nhiều khả năng phát triển bệnh tiểu đường loại 2 nếu bạn không vận động cơ thể và thừa cân hoặc béo phì. Tăng cân thông thường sẽ gây kháng insulin và thường gặp ở những người mắc bệnh tiểu đường loại 2. Vị trí của mỡ trên cơ thể cũng tạo nên sự khác nhau trong việc phát triển bệnh tiểu đường. Béo bụng liên quan mật thiết đến kháng insulin, tiểu đường loại 2, và bệnh mạch máu và tim mạch. Để xem trọng lượng của bạn có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 hay không, hãy xem các biểu đồ Chỉ số Body Mass Index (BMI) này.

Kháng insulin

Bệnh tiểu đường loại 2 thường bắt đầu với kháng insulin, một tình trạng mà trong đó các tế bào cơ, gan và mỡ không sử dụng insulin tốt. Kết quả là, cơ thể của bạn cần nhiều insulin hơn để giúp glucose đi vào tế bào. Lúc đầu, tuyến tụy làm cho insulin nhiều hơn để theo kịp với nhu cầu bổ sung. Theo thời gian, tuyến tụy không thể tạo đủ insulin và lượng đường trong máu tăng lên.

Gen và lịch sử gia đình

Như trong bệnh tiểu đường loại 1, một số gen nhất định có thể làm cho bạn dễ mắc bệnh tiểu đường loại 2 hơn. Bệnh có xu hướng di truyền trong gia đình và xảy ra thường xuyên hơn trong các nhóm chủng tộc / dân tộc này:

  • Người Mỹ gốc Phi
  • Alaska Natives
  • Thổ dân châu Mỹ
  • Người Mỹ gốc Á
  • Người gốc Tây Ban Nha / người La tinh
  • Người Hawaii bản địa
  • Dân đảo Thái Bình Dương

Gen cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 bằng cách tăng xu hướng trở nên thừa cân hoặc béo phì của một người.

Nguyên nhân gây tiểu đường thai kỳ?

Các nhà khoa học tin rằng bệnh tiểu đường thai kỳ, một loại bệnh tiểu đường phát triển trong thời kỳ mang thai, là do những thay đổi nội tiết tố trong lúc mang thai cùng với các yếu tố di truyền và lối sống.

Kháng insulin

Hormones do nhau thai sản xuất góp phần làm tăng kháng insulin, xảy ra ở tất cả phụ nữ trong thời gian mang thai muộn. Hầu hết phụ nữ mang thai có thể sản xuất đủ insulin để vượt qua sự đề kháng insulin, nhưng một số phụ nữ thì không thể. Bệnh tiểu đường thai kỳ xảy ra khi tuyến tụy không thể tạo đủ insulin.Như với bệnh tiểu đường loại 2, trọng lượng tăng thêm cũng có liên quan đến bệnh tiểu đường thai kỳ. Những phụ nữ thừa cân hoặc béo phì có thể đã kháng insulin khi họ mang thai. Tăng cân quá nhiều trong khi mang thai cũng có thể là một yếu tố.

Những thay đổi về nội tiết tố, trọng lượng thừa và tiền sử gia đình có thể góp phần vào bệnh tiểu đường thai kỳ.

Gen và lịch sử gia đình

Có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường làm cho người phụ nữ dễ bị tiểu đường thai kỳ hơn, điều này cho thấy rằng gen đóng vai trò quan trọng. Các gen cũng có thể giải thích tại sao rối loạn xảy ra thường xuyên hơn ở người Mỹ gốc Phi, người Mỹ da đỏ, người châu Á và người gốc Tây Ban Nha / Latin.

Còn nguyên nhân gì khác có thể gây ra bệnh tiểu đường?

Đột biến di truyền, các bệnh khác, tổn thương tuyến tụy, và một số loại thuốc nhất định cũng có thể gây ra bệnh tiểu đường.

Đột biến di truyền

  • Bệnh tiểu đường Monogenic là do đột biến, hoặc thay đổi, trong một đoạn gen duy nhất. Những thay đổi này thường được di truyền trong gia đình, nhưng đôi khi đột biến gen xảy ra một mình. Hầu hết các đột biến gen này gây ra bệnh tiểu đường bằng cách làm cho tuyến tụy ít có khả năng tạo ra insulin. Các loại phổ biến nhất của bệnh tiểu đường Monogenic là tiểu đường sơ sinh và bệnh tiểu đường khởi phát trưởng thành của trẻ (MODY). Tiểu đường sơ sinh xảy ra trong 6 tháng đầu đời. Các bác sĩ thường chẩn đoán MODY khi trưởng thành hoặc trưởng thành sớm, nhưng đôi khi bệnh không được chẩn đoán cho đến sau này trong cuộc sống.
  • Bệnh xơ nang tạo ra chất nhờn dày gây sẹo trong tuyến tụy. Sẹo này có thể ngăn chặn tuyến tụy tạo ra đủ insulin.
  • Bệnh thừa sắt (Hemochromatosis) làm cho cơ thể lưu trữ quá nhiều chất sắt. Nếu bệnh không được điều trị, sắt có thể tích tụ và tổn thương tuyến tụy và các cơ quan khác.

Bệnh nội tiết

  • Một số bệnh nội tiết tố khiến cơ thể tạo ra quá nhiều hormone nhất định, đôi khi gây ra sự kháng insulin và phát sinh tiểu đường.
  • Hội chứng Cushing xảy ra khi cơ thể tạo ra quá nhiều cortisol - thường được gọi là “khủng hoảng hormone”.
  • Bệnh xuất huyết khi cơ thể sản sinh quá nhiều hormone tăng trưởng.
  • Tăng năng tuyến giáp xảy ra khi tuyến giáp tạo ra quá nhiều hormon tuyến giáp.

Tuyến tụy bị tổn hại hoặc bị loại bỏ

Viêm tụy, ung thư tuyến tụy và chấn thương có thể gây hại cho các tế bào beta hoặc làm cho chúng ít có khả năng tạo ra insulin hơn, dẫn đến bệnh tiểu đường. Nếu tuyến tụy bị tổn thương được loại bỏ, bệnh tiểu đường sẽ xảy ra do sự mất mát của các tế bào beta.

Thuốc

Đôi khi một số loại thuốc có thể gây hại cho các tế bào beta hoặc làm gián đoạn cách thức insulin hoạt động. Bao gồm các

  • Niacin, một loại vitamin B3
  • Một số loại thuốc lợi tiểu, còn được gọi là thuốc nước
  • Thuốc chống động kinh
  • Thuốc tâm thần
  • Thuốc để điều trị virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV)
  • Pentamidine, một loại thuốc được sử dụng để điều trị một loại viêm phổi
  • Glucocorticoid - thuốc dùng để điều trị các bệnh viêm như viêm khớp dạng thấp, hen suyễn, lupus và viêm loét đại tràng
  • Thuốc chống từ chối, được sử dụng để giúp ngăn chặn cơ thể từ chối một cơ quan cấy ghépCác statin, là các loại thuốc để giảm mức cholesterol LDL ("có hại"), có thể làm tăng nhẹ cơ hội bạn phát triển bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, statin giúp bảo vệ bạn khỏi bệnh tim và đột quỵ. Vì lý do này, lợi ích mạnh mẽ của việc dùng statin lớn hơn cơ hội nhỏ mà bạn có thể phát triển bệnh tiểu đường. Nếu bạn dùng bất kỳ loại thuốc nào trong số này và lo lắng về tác dụng phụ của chúng, hãy trao đổi với bác sĩ của bạn.

Bệnh tiểu đường là một căn bệnh xảy ra khi đường huyết của bạn, còn được gọi là lượng đường trong máu, vượt quá cao. Lượng đường trong máu là nguồn năng lượng chính của bạn và xuất phát từ thực phẩm bạn ăn. Insulin, một loại hoóc-môn do tuyến tụy tạo ra, giúp glucose từ thức ăn đi vào các tế bào của bạn để làm năng lượng sử dụng. Đôi khi cơ thể của bạn không có đủ hay không có chút nào insulin hoặc không sử dụng insulin tốt. Do đó Glucose từ thức ăn không được đưa vào tế bào sau đó ở lại trong máu của bạn. Theo thời gian, lượng glucose trong máu tích tụ có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe. Mặc dù bệnh tiểu đường không có cách chữa trị, bạn có thể thực hiện các bước để kiểm soát căn bệnh tiểu đường và giữ sức khỏe.

Điểm khác nhau giữa các loại bệnh tiểu đường

Các loại bệnh tiểu đường phổ biến nhất là bệnh tiểu đường loại 1, loại 2 và tiểu đường thai kỳ.

Bệnh tiểu đường loại 1

Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường loại 1, nghĩa là cơ thể bạn không tạo ra insulin. Hệ thống miễn dịch của bạn tấn công và phá hủy các tế bào trong tuyến tụy của bạn – những tế bào tạo ra insulin. Bệnh tiểu đường loại 1 thường được chẩn đoán ở trẻ em và thanh niên, mặc dù nó có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 cần dùng insulin mỗi ngày để duy trì sống.

Bệnh tiểu đường loại 2

Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường loại 2, nghĩa là việc tạo insulin hay sử dụng insulin của bạn không được tốt. Bạn có thể phát triển bệnh tiểu đường loại 2 ở mọi lứa tuổi, ngay cả trong thời thơ ấu. Tuy nhiên, bệnh tiểu đường loại này xảy ra thường xuyên nhất ở những người trung niên và lớn tuổi. Loại 2 là loại bệnh tiểu đường phổ biến nhất.

Tiểu đường thai kỳ

Bệnh tiểu đường thai kỳ phát triển ở một số phụ nữ khi họ mang thai. Hầu hết thời gian, loại bệnh tiểu đường này biến mất sau khi em bé được sinh ra. Tuy nhiên, nếu bạn bị tiểu đường thai kỳ, bạn có nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2 trong cuộc sống sau này. Đôi khi bệnh tiểu đường được chẩn đoán trong khi mang thai có thể chính là là bệnh tiểu đường loại 2.

Các loại bệnh tiểu đường khác

Các loại ít phổ biến hơn bao gồm bệnh tiểu đường monogenic (MODY), là dạng di truyền của bệnh tiểu đường và bệnh tiểu đường liên quan đến xơ nang.

Bệnh tiểu đường phổ biến như thế nào?

Tính đến năm 2015, 30,3 triệu người ở Hoa Kỳ, hay 9,4 phần trăm dân số Hoa Kỳ, bị bệnh tiểu đường. Hơn 1 trong số 4 người bị bệnh không biết họ mắc bệnh. Cứ 4 người độ tuổi 65 trở lên thì có 1 người bị ảnh hưởng bởi bệnh tiểu đường. Khoảng 90-95% trường hợp tiểu đường ở người lớn là bệnh tiểu đường loại 2.

Ai dễ mắc bệnh tiểu đường loại 2 hơn?

Bạn có nhiều khả năng phát triển bệnh tiểu đường loại 2 nếu bạn từ 45 tuổi trở lên, có tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường hoặc thừa cân. Lười hoạt động thể chất, chủng tộc vùng miền, và một số vấn đề sức khỏe như huyết áp cao cũng ảnh hưởng đến khả năng bạn mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn. Bạn cũng có nhiều khả năng phát triển bệnh tiểu đường loại 2 nếu bạn bị tiền tiểu đường hoặc bị tiểu đường thai kỳ khi bạn mang thai. Tìm hiểu thêm về các yếu tố nguy cơ đối với bệnh tiểu đường loại 2.

Những bệnh nhân tiểu đường có thể mắc bệnh gì?

Theo thời gian, lượng đường huyết cao dẫn đến các vấn đề như sau

  • Bệnh tim
  • Cú đánh
  • Bệnh thận
  • Những vấn đề về mắt
  • Bệnh nha khoa
  • Tổn thương hệ thần kinh
  • Vấn đề về chân

Bạn có thể thực hiện các bước để giảm nguy cơ phát triển những vấn đề sức khỏe liên quan đến bệnh tiểu đường này.